Nieuws & Actualiteiten

TupAke Media 2015©Alle rechten voorbehouden

 

Home    Rubrieken    Archief    Over TV-Maluku    Contact    Links

 

 

> Abonneren

Tjakalele bij Volle Maan - Oratie Fridus Steijlen

 

‘Tjakalele Bij Volle Maan’

In zijn oratie met als titel ‘Tjakalele Bij Volle Maan’ gaf de wetenschapper aan dat de Leerstoel drie onderzoeksthema’s ter hand neemt. Steijlen buigt zich over het fenomeen ‘ethnic soldiers’ en ook de Molukse identiteit en het transnationalisme zijn onderzoeksvraagstukken van de nieuwe Bijzondere Leerstoel (zie Parool 7-9-2017).

Verder vertelde professor Steijlen over de Molukkers die hij dik veertig jaar geleden leerde kennen en die hem inspireerden om zich te verdiepen in de achtergronden van Molukkers in Nederland en later ook in de Molukken zelf. En dat was een diverse groep die zich heeft ingezet voor onder meer hun emancipatie. En die zich indertijd, na 25 jaar verblijf in Nederland, ook steeds meer afzette tegen de gevestigde orde binnen de Molukse gemeenschap. Steijlen noemde Tjo Hahury in de oratie zijn ‘kakak’. Hahury was een van de voorlieden van de toentertijd nieuwe linkse beweging ‘Pemuda 20 Mai’. Hij nam de nog jonge antropoloog Steijlen op sleeptouw in de gemeenschap die zich in de jaren zeventig en tachtig afzette tegen Nederland en de overheid in het bijzonder.

 

De titel voor zijn oratie putte hij uit de mystieke krijgsdans die kunstenaar Wil Nanlohy uitvoerde in Vught, het laatste Molukse woonoord in Nederland. Nanlohy liet in de jaren tachtig zien wat de waarde en betekenis zijn van de Molukse cultuur en dat Molukkers de wandaden van het kolonialisme niet zijn vergeten. Zo bood Nanlohy, gekleed als Molukse krijger, in 1986 een zwartboek aan Prins Claus aan bij de opening van een tentoonstelling over Jan Pieterszoon Coen in het West-Fries Museum in Hoorn. En er was meer toenmalig Moluks kader aanwezig, inmiddels vijftigers en zestigers. Zo waren daar o.a. Charlie Munster en David Berhitu van ‘Gerakan Pattimura’, de progressief linkse beweging onder aanvoering van dr. Elias Rinsampessy. Het was Berhitu die Steijlen als eerste in de richting van de Molukse gemeenschap had getrokken. Sam Pormes was er en ook Abe Manuputty uit Assen. Zij vormden in de jaren tachtig de voorhoede van het ‘Moluks Scholingskollektief’ en ‘Masiun’, organisaties die zich inzetten voor scholing en welzijn van Molukkers. Zij tilden ook de cultuurspecifieke drugshulpverlening van de grond. Verder begroette Steijlen o.a. Alex Thenu en Theo Papilaja, die actief waren in het Molukse opbouwwerk en later aan de slag gingen bij het multiculturele instituut Forum. Het waren Molukse professionals die in de hoogtijdagen van de Molukse belangenbehartiging steeds voor de bangsa, het volk, opkwamen. Voorop in die belangenbehartiging in de jaren zeventig en tachtig stond natuurlijk het Inspraakorgaan Welzijn Molukkers (IWM) van wie drs. Henk Smeets een van de meest prominente representanten was. En Henk is er dan natuurlijk ook bij als de Leerstoel van start gaat. Steijlen en Smeets tekenden in 2006 samen voor het standaardwerk ‘In Nederland Gebleven’, dat een gedetailleerde beschouwing opleverde over de geschiedenis en de positie van Molukkers in Nederland. Bijzonder was ook de komst van voormalige Molukse actievoerders zoals Jaco Metekohy en Tete Siahaya. De Molukse politieke leiding gaf acte de présence in de persoon van RMS-president John Wattilete en secondant Crams Nikijuluw. Andere voormalige Molukse voorlieden, zoals Dick Tuhusula, Otto Matulessy, Brenda Risamenapatty en Jan Lawalata, hadden zich verontschuldigd omdat ze vanwege omstandigheden de oratie niet konden bijwonen.

 

De verbondenheid van Fridus Steijlen met Amsterdamse Molukkers is in de afgelopen jaren groot geweest. Het legendarische Molukse maandblad ‘Tjengkeh’, dat vanaf de jaren zeventig de illustratie was van de voortschrijdende emancipatie van Molukkers in Nederland, had zijn basis bij die Amsterdamse Molukkers. Steijlen begroette dan ook o.a. Anis de Fretes, Jerry Timorason en Piet Gaspers. De teloorgang van Tjengkeh betekende niet het verlies van een Moluks podium, want al jarenlang wordt in Amsterdam via de kabel en online Radio Oras uitgezonden. Verschillende makers waren aanwezig bij de oratie zoals Jane Ayal, Renate Hanoch, Tonnie Maail en Jacqueline Vorst.  

 

Molukse talenten die de toekomst vormen van de Molukse gemeenschap in Nederland brachten tijdens en na afloop van de oratie een ode aan de nieuwbakken hoogleraar. Hij werd muzikaal onthaald door de tifaspeelsters Ghislaine en Jermaine Rumahlaiselan van Tiga Batang Rumah, vocaliste Jessica Manuputty begeleidde zichzelf op ukelele en er was krontjongmuziek onder leiding van collega-onderzoeker dr. Peter Keppy, ook al van Molukse origine.

 

 

Bron: Moluks Historisch Museum

> Abonneren

Tjakalele bij Volle Maan - Oratie Fridus Steijlen

 

Seminar

 

De oratie werd voorafgegaan door een speciaal seminar, waarin verschillende wetenschappers uit Nederland en de Molukken een overzicht gaven van de stand van zaken in het wetenschappelijke onderzoek in geschiedenis, cultuur en geschiedenis van Molukkers in Nederland en het onderzoek op de Molukken zelf.

 

Speciale gasten waren de eerder genoemde professor Hermien Soselisa van de Universitas Pattimura en etnomusicoloog dr. Chris Tamalea van UKIM (Christelijke Universiteit op de Molukken). Verder gaven de onlangs gepromoveerde Hans Straver en Verry Patty een korte samenvatting van hun onderzoek en proefschrift. De Molukse cultuur en geschiedenis vormen een veelzijdige bron voor wetenschappelijk onderzoek, zo bleek ook uit de voordrachten van Gerrit Knaap, Ron Habiboe, Elias Rinsampessy, Jeanny Vreeswijk-Manusiwa, Sylvia Huwae, Wim Manuhutu en last but not least Lita Masnun, die haar promotieonderzoek uitvoert onder leiding van Fridus Steijlen.

  

En er blijft nog genoeg te onderzoeken over. In de discussie werd gewezen op het gebrek aan diversiteit in het onderzoek, want nog te vaak gaat het onderzoek over de Midden-Molukken. Verder onderzoek naar andere groepen dan het KNIL, de positie van de niet-Molukse moeders of van kinderen uit gemengde relaties zou een beter beeld geven van de verscheidenheid binnen de Molukse gemeenschap. En de relatie tussen onderzoek in Nederland en in de Molukken zelf moet veel meer versterkt worden.

 

We kunnen elkaars onderzoek kwalitatief beïnvloeden, was het betoog. Bijvoorbeeld door onderzoek te doen naar de manier waarop de Molukken voor jongeren in Nederland tegenwoordig een bron van inspiratie zijn voor onder andere hun identiteitsvorming.

 

Bron: Moluks Historisch Museum

 

 

 

 

>Terug